Zagadka ze słupkiem

JOANNA NOWACZYK

 

 

Nad brzegiem Kanału Mosińskiego, obok mostu na Mostowej, stoi zagadkowy słupek. Najczęściej ukrywa się wśród porastającej wał rzeczny, bujnej roślinności, to znowu, w miesiącach zimowych – pod czapą śniegu. Na jednej ze ścian widnieje orzeł piastowski, na pozostałych – tajemnicze liczby i litery… Do czego służył i z jakiej okazji stanął nad rzeką? Taką zagadkę zadał mi do rozwiązania, jeden z czytelników naszej gazety.     

 

O zagadkowym słupku stojącym nad brzegiem Kanału Mosińskiego, poinformował mnie jeden z czytelników naszej gazety, sam nie znając jego przeznaczenia i okoliczności, w jakich ów słupek stanął w Mosinie. Pokazał mi zdjęcie zrobione „komórką”, wskazując lokalizację tajemniczego obiektu. Z łatwością odnalazłam go nad brzegiem Kanału, tuż przy moście na Mostowej, choć wcześniej, przechodząc wielokroć obok tego miejsca, nie zwróciłam najmniejszej uwagi na wystający bardziej lub mniej ponad piętro nadbrzeżnej roślinności, niezidentyfikowany przedmiot. Najłatwiej zauważyć go tuż po skoszeniu trawy, bo słupek jest niewysoki. Do tego wygląda dosyć „wiekowo”…

Na jednej z jego ścianek widnieje piastowski orzeł.  Na pozostałych trzech – ledwo czytelne litery PIHM i dwie liczby przypominające daty: 1956 i 1243. Właśnie te liczby – być może daty – a także wizerunek orła, nadały poszukiwaniom pochodzenia i przeznaczenia słupka historyczno-okolicznościowy kierunek. Oddałam się więc rozszyfrowaniu „historycznych”, jak myślałam dat. Jednak żadne, kryjące się pod tymi datami wydarzenie z przeszłości, nijak pasowało do dziejów Ziemi Mosińskiej, ba - nawet do dziejów Wielkopolski.

Rok 1243 – pierwszy turniej rycerski na ziemiach polskich, prawa miejskie dla Stargardu, lokacja Szczecina, bitwa pod Suchodołem – to niezbyt znaczące fakty, by uwiecznić ja na mosińskim słupku. Rok 1956 – reaktywacja działalności ZHP, gomułkowska odwilż – no może? Jednak lokalizacja słupka nad brzegiem rzeki, wskazywała wyraźnie na jakąś funkcję hydrologiczną. Tajemnicę rozjaśniło nieco odczytanie ledwo widocznego już, literowego skrótu. Państwowy Instytut Hydrologiczno-Meteorologiczny (PIHM): taką nazwę do roku 1972 nosił dzisiejszy Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej (IMGW). Tam też należało poszukać rozwiązania zagadki.

Według wyjaśnień Grzegorza Krauze – kierownika Działu Służby Pomiarowo-Obserwacyjnej poznańskiego oddziału IMGW, mosiński słupek to urządzenie nazywane reperem wodowskazowym. – Służy on do kontrolowania położenia wysokości „punktu zerowego” wodowskazu – informuje pan kierownik. Punkt zerowy, to nic innego, jak umowny poziom początku skali na łacie wodowskazowej, który w Polsce i w większości państw postkomunistycznych, przyjęty jest według wysokości poziomu Morza Bałtyckiego na mareografie w porcie Kronsztad. Tak zwany punkt zerowy, jest więc najniższym punktem, od którego liczy się poziom wody w rzece, w naszym przypadku Kanału Mosińskiego. Jak okazuje się dalej, jedna z tajemniczych liczb na mosińskim słupku – 1956, to rzeczywiście data, ale oznacza rok produkcji repera. Natomiast 1243 – to kolejny, seryjny numer repera. Na koniec, wizerunek orła nawiązuje  do polskiego godła i oznacza, że to własność państwowa, tym samy ostrzega przed próbą zniszczenia.

Reper nad Kanałem Mosińskim zainstalowały służby pomiarowe PIHM i jest to reper żelazny, wkręcany. Obecnie stanowi już zabytek. – Dzisiaj zamiast takich reperów stosujemy repery ścienne, najczęściej zlokalizowane na ścianach budynków – wyjaśnia dalej Grzegorz Krauze z IMIGW.  

Stary reper nad Kanałem Mosińskim uznać więc można za zabytkowy, przy czym w Polsce jest takich reperów coraz mniej. Nie wszystkie też punkty sieci pomiarowej istnieją do dziś. Śladu wodowskazu na moście nad Kanałem, nie udało mi się znaleźć. Tak więc, zagadkowy słupek okazał się nie pamiątkowym obiektem, lecz zwyczajnym, pomiarowym urządzeniem….choć trochę też i niezwyczajnym, bo przecież – to już zabytek!

Komentarze
Treść komentarza:
Podpis:
Dodaj komentarz
Wyszukiwarka
Mosina w 90-lecie Powstania
Mosina w 90-lecie Powstania
Partnerzy
Bitwa nad Bzurą
Bitwa nad Bzurą