Gminne zabytki - wieża ciśnień i sanatorium Obrabad

JOANNA NOWACZYK

 

Neogotycka wieżyczka z 1901 r. wyrasta z oficyny budynku nr 16 na mosińskim rynku. Jest dobrze widoczna od strony Kanału Mosińskiego i powszechnie nazywa się ją wieżą ciśnień. Nigdy jednak nie pełniła ona funkcji wieży ciśnień, takiej jak wieże w Kościanie, Śremie, czy Buku. Na stacjach kolejowych wieża ciśnień była używana do zasilania parowozów. Wieże miejskie związane były ściśle z budową sieci wodociągowej dla miast, tymczasem w Mosinie, wodociąg rozpoczęto budować dopiero w latach 60. XX w.

Mosińska wieżyczka powstała jako element sanatorium „Obrabad” zbudowanego na oczątku ubiegłego stulecia przez niemieckiego lekarza o nazwisku Arlt. „Obrabad” w języku niemieckim, znaczy „obrzańskie kąpiele” lub „obrzańskie łaźnie”, bo Mosina leży nad rzeczką Samicą, która wraz z Kanałem Mosińskim stanowi część systemu kanałów obrzańskich. Te z kolei, łączą Wartę z Obrą.

W sanatorium doktora Arlta, kuracjusze zażywali m.in. wodnych kąpieli, a budynek jako jedyny w mieście  posiadał bieżącą wodę z kranu na potrzeby łaźni. Dlatego też w wieżyczce mieścić się miał zbiornik wody zapewniający „ciśnienie w rurach”. Zbiornik musiał być jednak niewielkich rozmiarów, bo wieżyczka w swojej górnej części nie jest poszerzenia, tak jak klasyczne wieże ciśnień. We wnętrzu na jej szczyt prowadziły kręcone schody, które zabierały sporo miejsca. Tymi schodami udawali się na górę kuracjusze, by zażywać innych kąpieli – kąpieli słonecznych. Na jej odkrytym szczycie znajdowały się stanowiska do „łapania” leczniczych promieni słońca. Taka była główna funkcja wieżyczki. W sanatoryjnym budynku mieściła się także restauracja, a na jego zapleczu – ogród. Mosina nie stała się jednak kurortem, z racji na większą popularność pobliskiego sanatorium w Ludwikowie. Sanatorium „Obrabad” działało do wybuchu I wojny światowej. Później w budynku wraz z wieżą, znajdowały się mieszkania, które do połowy lat 60., jako nieliczne miały bieżącą wodę. Reszta miasta, do połowy lat 60. korzystała z okolicznych pomp i domowych hydroforów.

 

Obiekt wpisany jest do Gminnej Ewidencji Zabytków.

 

Fot. Jerzy Ryś

Komentarze
Treść komentarza:
Podpis:
Dodaj komentarz
Wyszukiwarka
90 rocznica wybuchu Powstania Wlkp.
90 rocznica wybuchu Powstania Wlkp.
Partnerzy
40:1 - Bitwa pod Wizną
40:1 - Bitwa pod Wizną