Powstańcy Wielkopolscy z Mosiny i okolic

Tekst publikacji (plik PDF- rozmiar: 44,4 MB)

 

Dziesięć lat temu zaczęliśmy! Grono mosińskich historyków i regionalistów przystąpiło do pra­cy nad pierwszą publikacją z cyklu „Biblioteka Ziemi Mosińskiej” – „Powstańcy Wielkopolscy z Mosiny i okolic”. Wówczas okazją była 90. rocznica wybuchu Powstania Wielkopolskiego. Na przestrzeni lat powstało 7 publikacji (tytuły na okładce). Dziś prezentujemy kolejną, już ósmą publikację – w jubileusz 100-lecia wybuchu Powstania Wielkopolskiego, która w istocie stanowi bogate rozszerzenie pierwszej pod tym samym tytułem.

Pierwotnie, przed 10 laty, założono temat: „Okres Powstania Wielkopolskiego na terenie ziemi mosińskiej i w okolicy”. Musiał on jednak ulec modyfikacji. W trakcie badań okazało się bowiem, że nie zachowały się dokumenty, czy świadectwa z czasów przejmowania Mosiny z rąk niemieckich. Moż­na domniemywać, że odbyło się to bezkrwawo. Co więcej, zasadniczo brak również dokumentów i nie utrwaliły się także w pamięci zbiorowej wydarzenia związane z Powstaniem Wielkopolskim w Mosinie, za wyjątkiem postaci Piotra Mocka, co znalazło wyraz w jego biogramie. Okres Powstania Wielkopol­skiego na terenie Ziemi Mosińskiej i w okolicy, można opisać w sposób pośredni - udziałem powstańców Ziemi Mosińskiej na niemal każdym odcinku frontu powstańczo-niemieckiego. Stąd taki właśnie tytuł publikacji.
Składa się ona z dwóch części. W pierwszej, przedstawiony został zarys historii zaboru pruskiego ze szczególnym uwzględnieniem działań germanizacyjnych, przygotowania do powstania, jego przebieg oraz proces włączania Wielkopolski do Polski. W drugiej, przedstawione zostały biogramy osób związa­nych z powstaniem, z terenu Mosiny i okolic. Mosina nie wystawiła, jak np. Kórnik, zwartego oddziału wojskowego, którego działania powstańcze można w usystematyzowany sposób opisać. Powstańcy byli rozproszeni w różnych jednostkach, dlatego każda z postaci została charakteryzowana osobno. Co wię­cej, przyjmując taką koncepcję pracy, włączono do listy biogramów również tych, którzy brali udział w powstaniu i dopiero później sprowadzili się na Ziemię Mosińską.

Pierwsza część publikacji - ogólna, ułatwia lokalizację działań każdego z powstańców, w kon­tekście całego powstania. Stanowi swego rodzaju wprowadzenie do biogramów, czyli części drugiej.

Przedstawione dziś biogramy stanowią prawie zamkniętą listę blisko 300 powstańców. Jest ich ponad dwa razy więcej niż w publikacji sprzed 10 lat. Wielka w tym zasługa Włodzimierza Gabrielskiego, który dołączył do naszego grona. Wydaje się, że wraz z upływem czasu, jeżeli nie zostaną ujawnione nowe źródła archiwalne, maleją szanse na odkrycie nowych powstańców.
Wówczas, przed 10-ciu laty, współpracował z nami nieżyjący już Zygmunt Pohl. Ogromną pracę wło­żyła kierownik Izby Muzealnej w Mosinie Józefa Roszak-Rosić, która udzieliła nam nieocenionej, me­rytorycznej pomocy. Z wielką życzliwością spotykaliśmy się również ze strony pracowników Urzędu Stanu Cywilnego i Referatu Spraw Obywatelskich Urzędu Miejskiego w Mosinie. Z zaangażowaniem udostępniali nam informacje źródłowe.

Dziś, w gronie czterech autorów, oddajemy w Państwa ręce poszerzone opracowanie poświęcone czasom Powstania Wielkopolskiego z udziałem mieszkańców Ziemi Mosińskiej. Biogramy tu umieszczone z pewnością wzbogacą kolejną edycję „Słownika biograficznego powstańców wielkopolskich”.
Wdzięczni jesteśmy wszystkim, którzy wsparli nas w tym dziele pomocą w poszukiwaniach po­wstańców, dobrym słowem i zachętą.Niniejsza publikacja to wyraz hołdu, jaki oddajemy tym wszystkich, którzy przed stu laty goto­wi byli walczyć o niepodległość, za naszą wolność. To dzieło nas wszystkich.

                                                                                                                                                                                                                                                  Przemysław Mieloch
                                                                                                                                                                                                   Redaktor naczelny Biblioteki Ziemi Mosińskiej

Wyszukiwarka
90 rocznica wybuchu Powstania Wlkp.
90 rocznica wybuchu Powstania Wlkp.
Partnerzy
Powstanie Warszawskie  II
Powstanie Warszawskie II