Głaz Zamoyskiego

W 70. rocznicę śmierci Władysława hr. Zamoyskiego, 8 października 1994 r., na Górze Pożegowskiej odsłonięty został głaz, na którym widnieje napis: „Pamięci Władysława hr. Zamoyskiego (1853-1924), właściciela lasów kórnicko-trzebawskich oraz części Tatr, twórcy Fundacji »Zakłady Kórnickie« na obszarze lasów której, utworzono Wielkopolski Park Narodowy, inspiratorowi powołania Tatrzańskiego Parku Narodowego”.
Pomysłodawcą głazu był ówczesny prezes poznańskiego oddziału Polskiego Towarzystwa Tatrzańskiego Juliusz Jerzy Preisler, który z pomocą Wojewody Poznańskiego Włodzimierza Łęckiego sprowadził ów głaz z Suchej Wody w Tatrach.
Głaz stanął w miejscu, gdzie jeszcze w latach 90. z Moreny Pożegowskiej rozciągał się unikatowy, „zakopiański” widok, który niestety z czasem zasłoniła ściana nieprzycinanej, wzrastającej zieleni.

Władysław hr. Zamoyski do historii przeszedł jako człowiek dziwny, nawet skąpiec. Jednak swoje dobra gromadził z zamiarem przekazania narodowi polskiemu. Z jego majątku ziemskiego powstały później Wielkopolski i Tatrzański Park Narodowy. Gdy odziedziczył dobra kórnickie, podjął wraz z matką i siostrą, szeroką działalność społeczno-gospodarczą, kulturalną, naukową i patriotyczną. Sam Kórnik urósł do rangi ośrodka obrony Polaków przed uciskiem germanizacyjnym, co stało się powodem represji ze strony władz pruskich. Zamoyski swoją działalność przeniósł do Galicji.
W celu ochrony lasów tatrzańskich przed wytrzebieniem, na prośbę Miłośników Tatr i Towarzystwa Tatrzańskiego, w 1889 r. nabył w drodze licytacji dobra zakopiańskie i przystąpił do zalesiania przetrzebionego pasa regli. W roku 1902 r., uratował dla Polski jeszcze jeden tatrzański zakątek – Morskie Oko,  procesując się o nie przed trybunałem międzynarodowym.
W latach 20. Rozpoczął przygotowania do powołania Fundacji „Zakłady Kórnickie”, której zapisał „dla celów nauki, oświaty i kultury” dobra kórnicko-trzebawskie i zakopiańskie, co w przyszłości dało podstawę do utworzenia Wielkopolskiego i Tatrzańskiego Parku Narodowego. Jeszcze za jego życia, 16 lutego 1924 r., został złożony na ręce prezydenta Stanisława Wojciechowskiego projekt ustawy o powołaniu Fundacji. Zamoyski zanotował wówczas: „Dziś najszczęśliwszy dzień w moim życiu. Nie mam już nic”. Cztery miesiące później, podpisał w Śremie akt rejentalny o zrzeczeniu się majątku na rzecz Fundacji. Zmarł w tym samym roku.

Komentarze
Treść komentarza:
Podpis:
Dodaj komentarz
Wyszukiwarka
90 rocznica wybuchu Powstania Wlkp.
90 rocznica wybuchu Powstania Wlkp.
Partnerzy
Bitwa pod Mokrą
Bitwa pod Mokrą